عملکرد کارکنان

میتواند موفقیت آنان را مضاعف سازد.
فلاح سلوکلایی (1374) در “بررسی شاخصهای موفقیت معلمان راهنما در رابطه با پیش برد اهداف آموزشی در مدارس ابتدایی استان مازندران ” نتیجه میگیرد که موفقیت معلمان راهنما با بهسازی تدریس و رشد و پیشرفت شغلی معلمان و توانایی راهنمایان در برقراری رابطه مناسب و اساسی با معلمان و همچنین با میزان تجربه تدریس آنان ارتباط دارد.
شعبانی نژاد خاص (1374) در تحقیقی با عنوان بررسی عوامل موثر بر میزان اعمال وظایف نظارت و راهنمایی آموزش مدیران مدارس ابتدائی منطقه فزوین به این نتیجه رسیده است که سابقه مدیریتی و اعمال شیوه صحیح نظارتی با همدیگر رابطه دارند. و هر اندازه که سابقه مدیریتی بیشتر باشد شیوه نظارتی مطلوبتر است. همچنین او معتقد است، آموزشهای ضمن خدمت مدیریت براعمال نظارت راهنمایی آموزشی تاثیر مثبت دارد.

2-2-2- پژوهش های خارجی
پژوهشی با عنوان نظارت حمایتی و آموزش های حمایتی معلمان جدید توسط بل مونت ما (1998) صورت گرفته است. پژوهش حاکی از آن است که بیش از 90 درصد از معلمان در اولین سال تدریس و 30 درصد یا بیشتر از آن در پنج سال اول تدریس شغل خودشان را ترک کردهاند. دلیل این کار نامناسب و ناکارآمد و ناکافی بودن برنامه های آموزشی برای مربیگری و توسعه حرفه ای معلمان بوده است. همچنین در تحقیق دیگری مشاهده شده که 97 درصد از معلمان آموزش دیده در سال اول بعد از مشارکت در برنامه های حرفه ای شان نسبت به 71/5 درصد از معلمانی که در این دوره ها شرکت نداشتند در کلاسهای درس فعال بوده اند (به نقل از خدیوی، 1389).
تحقیقاتی تحت عنوان (بررسی وضعیت جاری و عملکرد نظارت آموزشی مدرسه محور) در دبیرستان های منطقه گاسنیک و پنگ تانگ تایوان انجام گرفت. داده ها از بیست هزار نفر از رؤسا و مدیران دبیرستانها رؤسای گروه های درسی، معلمان و معلمان سرخانه در شهر فوق جمع آوری گردیده و پس از تجزیه و تحلیل نتایج زیر بدست آمده است:
الف) اکثریت معلمان مدارس متوسطه تایوان نسبت به نظارت آموزشی مدرسه محور دید مثبتی دارند.
ب) رابط معنیداری بین سن، سنوات خدمت، جنسیت و نظارت آموزشی مدرسه محور وجود دارد و عملکرد کارکنان آموزشی مرد از عملکرد کارکنان آموزشی زن مطلوبتر است.
ج) نظارت مدرسه محور در بین معلمان مجرب تر پذیرش بهتری دارد.
د) مدیران و معلمان از نظارت مدرسه محور ابراز رضایت کردهاند.
ه) کارکنان آموزشی دبیرستان های کوچک و تازه تاسیس نسبت به کارکنان دبیرستانهای بزرگتر، توجه بیشتری بر نظارت مناطق شهری، توجه و تاکید بیشتری بر نظارت مدرسه محور داشتند.
ز) ناظرانی که دارای تحصیلات بالاتر و صلاحیتهای علمی بیشتری هستند در بین مدیران و معلمان از پذیرش بهتری برخوردار بودند (نقل از حسن پور، 1385).
اشتین هاوس در تحقیقی در مورد مقایسه نظارت و عملکرد تدریس معلمان در نظارت بالینی و غیر بالینی از 43 مدیر آموزشی و 197 معلم به این نتایج رسیده است.
الف ) معلمان از عملیات نظارت بالینی راحتی بودند.
ب) به اعتقاد معلمان، نظارت بالینی در توسعه توانایی های معلم مفیدتر از نظارت غیر بالینی است.
ج) معلمان معتقد بودند که در شروع کار آموزشی هر معلم، دوره ای برای آشنایی آنان با نظارت بالینی برگزار شود که طی آن ناظر ، معلم را راهنمایی کند. امّا در مورد شاغلین به خدمت، بیشتر تاکید بر نظارت همتا شده است (نقل از ملکی، 1379).
وایلز (1967) در یک بررسی دربارۀ 2500 نفر از معلمان متوجه شد که فقط درصد بسیار اندکی از معلمان (5/1) خود را به عنوان منبعی از نظرات جدید تصور می کنند. بررسیهای کوگان (1961) نیز نشان میدهد که از بعد روان شناختی، نظارت برای معلم به طرز اجتناب ناپذیری به منزله خطر و تهدیدی جدی جلوه میکند که ممکن است وضعیت حرفهای او را به خطر انداخته و به اعتقاد او لطمه بزند (وایلز، 1967 و کوگان، 1961 به نقل از عزیزی، 1386).
همچنین، نتایج بررسی های بلامبرگ (1974) درباره نظارت بر معلم حاکی از آن است که معلمان بهنظارت به عنوان بخشی از سیستم موجود مینگرند که نقش مهمی در زندگی حرفهای آنان ندارد. نظارت در واقع به یک شیوه و رسم سازمانی متداول میماند که مناسبت خود را از دست داده باشد (به نقل از اچسون و گال، 1376).
شریدان و همکارانش (1992) در تحقیقی در ارتباط با عوامل مؤثر بر نامؤثر بودن نظارت و راهنمایی به ناتوانی ناظران در برقراری ارتباط انسانی مناسب با مخاطبین به عنوان یکی از پارامترهای مهم اشاره میکنند.
نتایج تحقیقات کالینز (2000) نشان میدهد که به دلیل ماهیت قضاوتی و ذهنی نظارت و راهنمای آموزشی از طرفی و کمبود ناظران ورزیده از طرف دیگر این امر با نارساییهایی مواجه است. نامبرده همچنین یکی دیگر از دلایل ناکارآمدی نظارت و راهنمایی آموزشی در ترکیه تأکید بر بعد اداری آن میداند. از طرف دیگر جا نیفتادن روش های مناسب نظارتی که جنبه اصلاحی داشته و اعمال شیوه های مچ گیرانه در نظام آموزشی که بر جنبه ارزشیابی داشتن، نظارت تأکید مینماید سبب شده است تا در نحوه انجام وظایف نظارتی اختلالاتی پیش بیاید.

مطلب مشابه :  دانلود فایل پایان نامه روانشناسی سرمایه فرهنگی

2-3- جمع بندی نهایی
در جمع بندی نهایی می توان بیان نمود که اکثر پژوهش های فوق بر نقش موثر نظارت و راهنمایی آموزشی و افرادی که این نوع نقش را ایفا می کنند نظیر معلمان راهنما اشاره شده است. بیشتر پژوهش ها فعالیت نظارت و راهنمایی را بر بهبود شیوه های آموزشی معلمان موثر قلمداد کرده اند و یافته های آنان این امر را نشان می دهد. در مجموع نقش های نظارتی و راهنمایی توانسته در دهه های اخیر بر فعالیت نظام های آموزشی اثر گذار بوده و سبب تحولی در سبک های آموزشی شود. در بررسی پژوهش های گوناگون بر نقش نظارت و اثرات آن بسیار تاکید شده اما برای آن در بعد ادارای نواقصی را مطرح نمود اهند که برای ناظران موانعی در قبال انجام وظایفشان ایجاد کرده است.
اکثر مطالعات حوزه نظارت بدین نکته اشاره کرده اند که در پژوهش های گوناگون این نتیجه یک امر عادی به نظر میرسید و گزارشات این چنین اعلام میشد که نظارت برای معلم به طرز اجتناب ناپذیری به منزله خطر و تهدیدی جدی جلوه میکند که ممکن است وضعیت حرفهای او را به خطر انداخته و به اعتقاد او لطمه بزند. معلمان همواره در این فکر بودند. اکثر تحقیقات بر نقش و عملکرد نظارتی و پیشرفت کارایی آموزشی تاکید نمودند یا حداقل بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به واسطه کارایی آموزشی معلمان تاکید داشتند. در مسائل نظارتی و مساله ناظران ضعف روابط انسانی نیز در بیشتر پژوهش ها گزارش می شد و این مساله را همواره یک معضل برای ناظران نشان می داد.
همچنین مطالعه پژوهشهای پیشین پژوهشگر را بدین امر رهنمود ساخت که بررسیها در این حوزه اندک بوده و چندان مطالعه ای به دلیل محدودیتهای موجود در بخش نظارت و راهنمایی و همچنین حساسیت جامعه پژوهشی نظیر معلمان و فشارهای محیطی موجود صورت نگرفته است. لذا با توجه بدین امر پژوهش در این زمینه از اهمیت بالایی برخوردار گشته است.

فصل سوم
روششناسی پژوهش

مقدمه
در این فصل طرح پژوهش، جامعه آماری، روش نمونه‌گیری، ابزار اندازه‌گیری و شیوه جمع‌آوری اطلاعات، روش اجرا، روایی و پایایی ابزار و روش‌های تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها مطرح شده است.

3-1- روش پژوهش
این پژوهش از لحاظ نوع نوع هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری داده ها توصیفی پیمایشی (نظرسنجی) است. این نوع پژوهش توصیف واقعی عینی و منظم است. یعنی پژوهشگر در این گونه سعی می کند تا آنچه هست را بدون هیچ گونه دخالتی گزارش دهد.

3-2- جامعه، نمونه و روش نمونهگیری
جامعه آماری این پژوهش کلیه معلمان مقطع ابتدایی اعم از دخترانه و پسرانه شهر لامرد به تعداد 125 نفر می باشد. با توجه به اینکه هدف تحقیق جمع آوری اطلاعات معتبر از جامعه آماری بود،از جامعه نمونه گیری بعمل نیآمده و با بهره گرفتن از روش سر شماری کلیه جامعه آماری ملاک قرار گرفتند.

3-3- ابزار گردآوری اطلاعات
در پژوهش حاضر از پرسشنامه محقق ساخته با ابعاد بهبود شیوه های تدریس معلمان شامل سوالات 7 ، 12 ، 19 ، 22 و 25 ، مرتفع شدن مشکلات خاص بهوجود آمده برای معلمان شامل سوالات 2 ، 9 ، 14 ، 16، 20 ، 24 و 26، سوالات بهبود روابط انسانی حاکم بر فضای آموزشی شامل سـؤالات 1 ، 5 ، 6 ، 11 ، 13، 15 ، 18 ، 21 و 23 و بهبود شیوه های ارزشیابی دانشآموزان شامل سوالات 3 ، 4 ، 8 ، 10 و 17 استفاده شد.
در پرسشنامه پژوهش حاضر، از مقیاس پنج گزینهای لیکرت برای دریافت نظرات پاسخگویان استفاده شده است. در مقیاس لیکرت، نگرش پاسخگویان را نسبت به بعضی موضوعها اندازهگیری میکنیم. مقیاس لیکرت دارای تعدادی عبارت (گزینه) میباشد که هریک از آنها از ارزش عددی (امتیاز) مشخصی برخوردار میباشد.
جدول3-1: نحوه امتیازبندی سؤالات پرسشنامه
گزینه خیلی کم کم متوسط زیاد خیلی زیاد
امتیاز 1 2 3 4 5
روایی صوری پرسشنامه حاضر مورد تائید اساتید و مشاوران قرار گرفت. بدین صورت پرسشنامه قابلیت اجرایی یافت و میان جامعه پژوهش توزیع شد.
پایایی آن نیز به روش بازآزمایی با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ در نرم افزارSPSS محاسبه گردید که نتایج در جدول 3-1 ارائه شده است:
جدول3-2: نتایج آزمون آلفای کرونباخ
مؤلفه ضریب آلفای کرونباخ
بهبود شیوه های تدریس معلمان 0.70
مرتفع شدن مشکلات خاص به وجود آمده برای معلمان 0.74
بهبود روابط انسانی حاکم بر فضای آموزشی 0.80
بهبود شیوه های ارزشیابی دانش آموزان 0.76
کل پرسشنامه 0.93
این ضرایب آلفا نشان دهنده آن است که سؤالات مندرج در پرسشنامه، در راستای اهداف و موضوع پژوهش بوده و از انسجام محتوایی کافی برخوردار هستند.
3-4- روش گردآوری اطلاعات
پس از تایید موضوع پایان نامه به منظور اجرای پژوهش حاضر و نامه نگاری دانشگاه به اداره آموزش و پرورش و کسب مجوز از آن و رضایت مدارس نمونه پژوهش، پرسشنامهها به صورت فردی بین معلمان توزیع گشته و پس از مدت 3 روز جمع آوری گشت و در مجموع 115 پرسشنامه عودت یافت و مبنای پژوهش قرار گرفت.

مطلب مشابه :  پایان نامه رشته روانشناسی : رضایت زناشویی-خرید فایل

3-5- روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات
بعد از تهیه پرسشنامه و جمع‌آوری پاسخ‌های آزمودنیها به سؤالات آن، نوبت به تجزیه ‌و‌ تحلیل داده‌های بدست آمده می‌رسد. به این منظور در این پژوهش از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی به شرح زیر استفاده شده است.
آمار توصیفی
به‌منظور تحلیل کیفی اطلاعات عمومی بدست آمده از سؤالات بخش اول پرسشنامه از فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار استفاده شده است.
آمار استنباطی
در این پژوهش با استفاده ازآزمون t برای دو نمونهی مستقل، به مقایسهی میزان تأثیر معلمان راهنما بر افزایش کارایی آموزشی، از دیدگاه معلمان مدارس ابتدایی در دو گروه پرداخته شده است (گروه اول معلمان مدارسی که تعداد مراجعات سالانهی معلمین راهنما به کلاس درس آنها برابر 2 بار، و گروه دوم معلمان مدارسی که تعداد مراجعات معلمین راهنما به کلاس درس آنها بیش از 2 بار در طول یک سال تحصیلی میباشد).
همچنین با بهره گرفتن از ضریب همبستگی پیرسون، به بررسی رابطه بین تعداد مراجعات معلمان راهنما و هر یک از ابعاد پرداخته شده است.
در ادامه نیز با بکارگیری آزمون فریدمن، ابعاد در نظر گرفته شده برای معلمان راهنما، از نظر درجه تأثیرگذاری و اهمیت، رتبهبندی شدهاند.

فصل چهارم
یافته های پژوهش

مقدمه
در این فصل داده‌های بدست آمده از پرسشنامه با بهره گرفتن از نرمافـزار آماریِ SPSS، در دو سطح تجزیه و تحلیل می‌شوند. در سطح اول با بهره گرفتن از روش های آمار توصیفی (فراوانی، میانگین، انحراف معیار، میانه و مد)، و در سطح دوم با بهره گرفتن از روش‌های آمـار استنباطی (آزمون t برای دو نمونهی مستقل، ضریب همبستگی پیرسون و آزمون فریدمن)، داده های بدست آمده از سؤال‌های پرسشنامه تجزیه و تحلیل شده و به سؤالهای پژوهش پاسخ داده میشود.

4-1- اطلاعات جمعیتشناختی
در این بخش به ارائهی اطلاعات توصیفیِ حاصل از پرسشنامهها که بیانگر ویژگیهای جمعیت شناختی مربوط به نمونهی مورد بررسی است میپردازیم.

جنسیت معلمان
جدول 4-1 : توزیع فراوانی معلمان بر اساس جنسیت
جنسیت فراوانی درصد
زن 55 48
مرد 60 52
کل 115 100

نمودار 4-1 : توزیع درصد فراوانی معلمان بر اساس جنسیت

ملاحظه میشود که 52 درصد از معلمان، مرد و 48 درصد از آنها، زن بودهاند
.
سابقهی خدمت معلمان

جدول 4-2 : توزیع فراوانی معلمان بر اساس سابقه خدمت
سابقه خدمت فراوانی درصد
کمتر از 5 سال 25 22
5 تا کمتر از 10 سال 27 23
10 تا کمتر از 15 سال 24 21
15 سال یا بیشتر 39 34
کل 115 100

نمودار 4-2 : توزیع درصد فراوانی معلمان بر اساس سابقه خدمت

ملاحـظه میشود که بیشتر معلمان (34 درصد)، دارای سابقهی خدمت 15 سال یا بیشتر میباشند.

نوع مدارس محل خدمت معلمان
جدول 4-3 : توزیع فراوانی مدارس محل خدمت معلمان بر اساس جنسیت
نوع مدرسه فراوانی درصد
دخترانه 6 40
پسرانه 6 40
مختلط 3 20
کل 15 100

نمودار 4-3 : توزیع درصد فراوانی مدارس محل خدمت معلمان بر اساس جنسیت

ملاحـظه میشود که درصد فراوانی مدارس دخترانه و پسرانه، هر دو برابر 40 درصد بوده و فقط 20 درصد مدارس مختلط میباشند.

تعداد مراجعات معلمان راهنما به کلاس درس معلمان
جدول 4-4 : توزیع فراوانی معلمان بر اساس تعداد مراجعات معلمان راهنما به کلاس درس آنها
تعداد مراجعات معلمان راهنما فراوانی درصد
دو بار در طول یک سال تحصیلی 50 43
بیش از دو بار در طول یک سال تحصیلی 65 57
کل 115 100

دیدگاهتان را بنویسید