منبع پایان نامه با موضوع حقوق جزا، دانشگاه تهران، فرهنگ اصطلاحات

اعلام نمود و از سوی شورای نگهبان نیز نظریه تفسیری در خصوص این اصل و اینکه ضرر و زیان معنوی قابل مطالبه نیست، ابراز نشده است.
همچنین “چنانکه برخی از مؤلفان حقوقی نیز نوشته‌اند342، باید گفت: حذف بند 2 ماده 9 قانون آیین دادرسی کیفری سابق با توجه به غیرشرعی اعلام نشدن قانون مسؤولیّت مدنی و در نتیجه بقای قانون مزبور دلالتی بر غیر قابل مطالبه بودن ضرر معنوی ندارد.343 زیرا، ممکن است هدف قانونگذار این بوده که با وجود قانون مسؤولیّت مدنی که یک قانون ماهوی است، نیازی نیست که در قانون آیین دادرسی کیفری که یک قانون شکلی است، قابل مطالبه بودن خسارت معنوی تصریح گردد. زیرا، در مقررات آیین دادرسی کیفری مطالبه خسارت معنوی نفی نشده است.مگر اینکه از ماده 9 اینگونه استنباط میشد که ضررهای قابل مطالبه منحصر در زیان‌های مادی و منافع ممکن الحصول است، که صرف‌نظر از دور بودن این استنباط، از حذف ضرر و زیان معنوی ناشی از جرم نمی‌توان نسخ مقررات قانون مسؤولیّت مدنی را در خصوص قابل مطالبه بودن خسارت معنوی پذیرفت.”344
بنابراین، با توجه به قاعده لاضرر، نفی حرج و قاعده تسبیب و ملحوظ داشتن مصالح فردی و اجتماعی و مستفاد از مواد 1، 2 و10 قانون مسؤولیّت مدنی345، چنانچه محرز شود که به سبب عمل شخص خواب، ضرر و زیان معنوی بر مجنیٌ علیه وارد شده است، مطالبه‌ی آن از شخص خواب که مسبب ورود ضرر و زیان بوده است، بلامانع و بدون اشکال قانونی به نظر می‌رسید.لکن مقنن در قانون آیین دادرسی کیفری، صراحتا در ماده 14 به قابل مطالبه بودن خسارات معنوی اشاره و در تبصره ماده مذکور نیز به تعریف خسارت معنوی نموده است.346
که در مورد شخص خواب نیز با توجه به آنچه در فوق بیان گردید، از باب مسوولیت مدنی، شخص خواب نیز میتواند به پرداخت خسارت معنوی نیز محکوم گردد.
بند سوم- جبران زیان منافع ممکن الحصول
به منافعی که امکان تحصیل آنها وجود داشته و به دلیل عمل دیگری از بین رفته است، منافع ممکن‌الحصول گفته می‌شود. خسارت عدم نفع در زمانی به وقوع می‌پیوندد که مجنی‌علیه می‌تواند از طریق مشروع درآمدی به دست آورد. پس از توضیح انواع خسارات باید گفت که بر اساس قانون تنها آن دسته از خسارات قابلیت مطالبه دارند که بی‌واسطه و به طور مستقیم از جرم ناشی شده باشند. تنها عدم نفعی که ممکن‌الحصول باشد قابلیت مطالبه را دارد و عدم نفع غیرقابل حصول قابل مطالبه نیست، مرز میان عدم نفع و منافع ممکن‌الحصول بسیار ظریف است تا آنجا که حتی عده‌ای این دو را یکی می‌دانند.
ارتکاب جرم از سوی مجرم باعث می‌شود تا فرد? درآمد یا نفع مزبور را از دست بدهد و متحمل خسارت شود. به طور معمول در دادگاه‌ها، علی‌رغم صدور رای به جبران خسارات مادی و گاه معنوی، در مورد عدم نفع رایی صادر نمی‌شود.بسیاری از دادگاه‌ها اعتقاد دارند که عدم نفع، خسارتی قابل مطالبه نیست. در واقع آنها با تفسیر تبصره 2 ماده 515 قانون آیین رسیدگی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی347 به این نتیجه رسیده‌اند که این دسته از خسارات ناشی از جرم قابلیت مطالبه را ندارد؛ اما با نگاه دقیق به این ماده می‌توان دریافت که منظور قانونگذار از عبارت فوق تنها خسارت ناشی از عدم نفع یا خسارت در خسارت بوده است و نه اصل عدم نفع. بنابراین می‌توان گفت که برخلاف خسارت ناشی از عدم نفع؛ اصل خسارت عدم نفع قابلیت مطالبه را دارد.همانطور که گفته شد? به منافعی که امکان تحصیل آنها وجود داشته و به دلیل عمل دیگری از بین رفته است، منافع ممکن‌الحصول گفته می‌شود. همان طور که مشاهده می‌کنید منافع ممکن‌الحصول دارای معنایی نزدیک و مشابه با اصطلاح عدم نفع است؛ به نحوی که چندان تفاوتی میان دو اصطلاح فوق به نظر نمی‌رسد.
در قانون سابق آیین دادرسی کیفری در بند دوم ماده 9 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، منافع ممکن الحصولی را که مدعی خصوصی در اثر ارتکاب جرم از دست داده، قابل مطالبه میدانست.در این ماده آمده بود:
“شخصی که از وقوع جرمی متحمّل ضرر و زیان شده و یا حقّی از قبیل قصاص و قذف پیدا کرده و آن را
مطالبه می‌کند مدعی خصوصی و شاکی نامیده می‌شود.
ضرر و زیان قابل مطالبه به شرح ذیل می‌باشد:
1- ضرر و زیان مادی که در نتیجه ارتکاب جرم حاصل شده است.
2- منافعی که ممکن الحصول بوده و در اثر ارتکاب جرم، مدعی خصوصی از آن محروم و متضرر می‌شود.”
این گونه منافع در هنگام وقوع فعل زیان‌بار وجود ندارد و تحقّق آن، موکول به آینده است.منافع ممکن الحصول به دوصورت محقّق و محتمل، قابل تصور است.منفعت محقّق و مسلّم آن است، که هرگاه فعل زیان بار به وقوع نمی‌پیوست، آن منفعت یقیناً عاید شخص می‌گردید و منظور قانون‌گذار در بند 2 ماده 9 قانون یاد شده، همین منفعت محقق و مسلم می‌باشد؛ و منافع محتمل که بین فعل زیان‌بار و عدم تحصیل منافع مورد ادعا، رابطه علیت وجود ندارد.348
بنابراین منافع ممکن الحصول به رغم اختلاف نظرهای فراوانی که درمورد آن وجود دارد، شامل ضرر و زیانی می‌شود، که شخص زیان دیده منافعی را برحسب روند طبیعی و متعارف امور در صورت عدم وقوع جرم، بدست می‌آورد، لیکن در اثر ارتکاب جرم از آن محروم گردد.این محرومیت ضرری است، که جبران آن لازم است.
در این خصوص، دکتر امامی از بیان نظرات فقهای امامیّه349 چنین نتیجه می‌گیرد، که در فقه امامیّه چنانچه از کتب مفصل فقها برمی‌آید، می‌توان به استناد حدیث مشهور “لاضرر و لاضرار” تقویت منفعت مسلّم را خسارت دانست و سبب را مسؤول جبران آن شناخت.350
در خواب، هر چند انسان دارای اراده و قصد نیست و فعالیّت مغزی وی اجازه ارتکاب فعل ارادی را به شخص نمی‌دهد. اما ممکن است، رفتار او به گونه‌ای باشد، که به دنبال حرکت و خوابگردی، منافع مسلم و منفعت یقینی که مطمئناً نسیب دیگری می‌گردید، زایل گردد. در این وضعیت، با عنایت به قاعده‌ی لاضرر و لاضرار در اسلام، قاعده تسبیب و نفی حرج شخص خواب ضامن است و می‌بایست ضرر و زیان‌های وارده و تقویت منفعت مسلّم را جبران نماید. البته برای جبران زیان عدم النفع مسلم بودن و مستقیم بودن ضرر و مشروع بودن آن، از جمله شرایطی لازم و ضروری قلمداد می‌گردد.351
فهرست منابع و مآخذ
الف ) منابع
یک ) کتاب ها
1) اعرابی? بیژن? 1377 آنسوی اغما (مرگ مغزی) ? قم ?نشر فارس.
2)استون? سی کیت? تشخیص و درمان (اورژانس های کارنت)? ترجمه علیرضا منجمی? نشر تیمورزاده.
3)امین نژاد? رضا? 1390 ?رموز امتحانی بیهوشی? تهران? انتشارات طبیب.
4) اکبری? علی اصغر? اثرات مشروبات الکلی از دیدگاه پزشکی و دانشمندان غرب? نشر جهرم.
5) اتیکسون? ریچارد? 1368 ?زمینه روانشناسی هیلگارد? ترجمه محمد تقی براهنی و همکاران? تهران? انتشارات رشد.
6) اردبیلی? محمد علی? 1391 ?حقوق جزای عمومی? نشر میزان? ویرایش اول? چاپ بیست و ششم.
7) آقایی نیا? حسین? 1389 ?حقوق کیفری اختصاصی جرایم علیه اشخاص? تهران? نشر میزان? چاپ چهارم.
8) افراسیابی? محمد اسماعیل? 1378 ? حقوق جزای عمومی? تهران? نشر فردوسی?جلد اول.
9) امین? سید حسن? 1384 ? دایره المعارف خواب و رویا? تهران? نشر دایره المعارف ایران شناسی.
10) ادوارد? فرانک? 1376 ? عجیب تر از علم? ترجمه شاهرخ فرزاد? انتشارات میلا د.
11) اوزوالد،یان، 1385، خواب ? ترجمه محمدرضا باطنی، چاپ سوم? انتشارات توتیا.
12) اسماعیلی? علی? 1390 ? خواب و رویا از دیدگاه روانشناسی معاصر و دانشمندان اسلامی و قرآن? تهران? نشر هلاک? چاپ اول.
13) ابوالقاسم حسین بن محمد بن فضل (راغب اصفهانی)? 1383 ?ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن? به تحقیق سید غلامرضا خسروی حسینی? تهران? نشر مرتضوی? جلد اول.
14) بخشی زاده اهری? امین? 1392 ? تحولات و رویکردهای نوین قانون مجازات اسلامی? نشر اندیشه عصر? چاپ سوم.
15) بوشهری? جعفر? 1387 ? حقوق جزا اصول و مسائل? شرکت سهامی انتشار? چاپ دوم? ویرایش اول.
16)باهری? محمد? 1389 ? حقوق جزای عمومی? تهران? انتشارات مجد? چاپ سوم.
17) پورافکاری، نصرت‌الله، 1376، فرهنگ جامع روان‌شناسی و روان‌پزشکی، جلد دوم? انتشارات فرهنگ معاصر.
18) پاد? ابراهیم? 1352 ? حقوق کیفری اختصاصی? تهران? جلد اول? چاپ سوم.
19) جعفری لنگرودی، محمد جعفر، 1387، تأثیر اراده در حقوق مدنی، کتابخانه گنج دانش? ویرایش اول? چاپ دوم.
20)جعفری لنگرودی? محمد جعفر? 1388 ? ترمینولوژی حقوق? تهران? گنج دانش? چاپ بیست و پنج? ویرایش اول.
21)جبلی عاملی? زین الدین? 1384 ? شرح اللمعه? ترجمه اسدالله لطفی? تهران.
22)جزایری? غیاث الدین? 1390 ? خواب? خوراک? تنفس? تهران? نشر دنیای دانش? چاپ سوم.
23)حسن‌زاده‌ی آملی، حسن، 1379، خیرالاثر در رد جبر و قدر، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ چهارم.
24)حر عاملی? محمد بن الحسین? وسائل شیعه? جلد چهارم.
25)خمینی? روح الله? 1383 ? تحریر الوسیله? جلد چهارم.
26)خویی? ابوالقاسم? مبانی تکمله المنهاج? ترجمه علیرضا سعید? تهران? نشر خرسندی? جلد دوم.
27) دهقانپور فراشاه? هاشم? 1385 ?هیپنوتیزم و مانیه تیزم? مشهد? نشر راهیان سبز.
28) دبلیو، جان، 1392، زمینه روان‌شناسی سانتراک? ترجمه مهرداد فیروزبخت، چاپ پنجم? مؤسسه رسا.
29) درخشان نیا، حمید، 1384، ضرر و زیان ناشی از جرم، تهران? نشر مهاجر? چاپ اول.
30) دهخدا، علی‌اکبر، 1377، لغت‌نامه دهخدا، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، جلد هفتم، چاپ دوم از دوره جدید.
31) دهخدا، علی‌اکبر، 1380، لغت‌نامه دهخدا، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، جلد هفتم، چاپ دوم از دوره جدید.
32) دهقان‌پور فراشاه، هاشم، 1385، هیپنوتیزم و مانیه تیزم، انتشارات دانشگاه تهران.
33) دلفانی? علی اشرف? 1382 ? مبانی مسوولیت کیفری در حقوق اسلام و فرانسه? تهران? انتشارات مجد.
34) رستمی، پروین، 1378، فیزیولوژی اعصاب و غدد درون‌ریز، انتشارات اطلاعات.
35) رستمی? مجتبی? خواب و مرگ? 1387 ? گیلان? ناشر رستم و سهراب? چاپ اول.
36) زراعت، عباس، 1378، شرح قانون مجازات اسلامی بخش دیات، انتشارات ققنوس، جلد اوّل.
37) زراعت? عباس? 1385 ? حقوق جزای عمومی? تهران? نشر ققنوس? چاپ دوم.
38) سجادی? سید جعفر? 1378 ? فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی? تهران? ناشر کتابخانه طهوری? چاپ چهارم? جلد اول.
39) سادوک، ویرجینیا? آلکوت و بنجامین، 1389، خلاصه روانپزشکی? ترجمه فرزین رضایی، انتشارات ارجمند، چاپ دوم.
40) سلیمی، صادق، 1376، پدیده مجرمانه و مسؤولیت کیفری در حقوق بین‌المللی و حقوق کیفری ایران،تهران? انتشارات خیام.
41) سیاسی، علی‌اکبر، 1374، روان‌شناسی جنایی، انتشارات دانشگاه تهران.
42) سازمان بهداشت جهانی ژنو? 1375 ? طبقه بندی بین المللی اختلال های روانی و رفتاری? ترجمه حسن توزنده جانی? گناباد? نشر مرندیز.
43) شهری، غلامرضا و دیگران، 1377، نظریه‌های اداره حقوقی قوه قضائیه در زمینه مسائل کیفری، روزنامه رسمی کشور، چاپ دوم.
44) شامبیاتی? هوشنگ? 1389 ? حقوق جزای عمومی? نشر مجد? چاپ شانزدهم.
45)شامبیاتی? هوشنگ? 1388? ? حقوق کیفری اختصاصی? تهران? نشر ژوبین? جلد اول? چاپ هشتم.
46) شاملو احمدی ? محمد حسین? 1380 ? فرهنگ اصطلاحات و عناوین جزایی? اصفهان? نشر دادیار? چاپ اول.
47) شهیدی? مهدی? 1380 ? حقوق مدنی? تهران? انتشارات مجد.
48) صادقی? محمد هادی? 1389 ? حقوق جزای اختصاصی جرایم علیه اشخاص? تهران? نشر میزان? چاپ هفدهم.
49) صانعی، پرویز، 1349 و 1350، طرح مقدماتی حقوق جزا، انتشارات دانشکده حقوق دانشگاه تهران.
50) صانعی، پرویز، 1388، حقوق جزای عمومی، تهران? کتابخانه گنج دانش،

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه با موضوعترک فعل، استعمال لفظ، حقوق جزا

دیدگاهتان را بنویسید