نقش شخصیت دررفتارجنسی پرخطر

مقدمه ای بر رفتارهای پر خطر نوجوانان

آغاز رفتارهای پر خطر نوجوانان  به  قرنها پیش بر می گردد.  قانون حمورابی در 2200 سال قبل از میلاد مسیح، مجازاتهایی را برای  بد رفتاری نوجوانان تعیین کرده بود و قوانین اولیه در این مورد در روم باستان، 200 سال قبل از میلاد مسیح اجرا می شد. در انگلستان از سال 900 میلادی قوانین صریحی برای تنبیه نوجوانانی که کارهای خلاف انجام می دادند، وجود داشته است.

ریشه یابی علل رفتارهای پر خطر نوجوانان،  نقطه نظرات متفاوتی وجود دارد که رفتارهای پر خطر را محصول عوامل زیست شناختی، محیطی و اجتماعی و فرهنگی قلمداد می کند و بطور کلی رفتار نوجوانان را از دو دیدگاه مرتبط با هم می توان مورد توجه قرار داد. یکی از دیدگاه ها بر آن است که نوجوانان به احتمال زیاد، نسبت به سایر گروه های سنی،  بیشتر مرتکب رفتارهایی نظیر مصرف مواد مخدر، اعمال غیر قانونی، مشکلات مربوط به رفتارهای جنسی، خشونت و اقدام به خودکشی می شوند. دیدگاه رایج دیگر این است که رفتارهای پر خطر از رفتارهای معمول دوره نوجوانی متمایز هستند و ناسازگاری شدید روانشناختی را نمایان می سازند. نوجوانانی که از مراجع قانونی قدرت سرپیچی کرده و ارزشهای والدین و ارزشهای اجتماعی را نادیده           می گیرند،  ممکن است به عنوان افراد دچار اختلال در نظر گرفته شده و به درمان یا توانبخشی نیاز داشته باشند (درایفوس[1]، 1990).

رفتارهای پرخطرجنسی در بین معتادان بیش از سایر افرادجامعه است. همچنین، معتادان به مواد مخدر جزءگروهای پر خطر هستند(جرلایز[2]، 2008 ). رفتارهایی که می تواند عواقب بسیار ناخوشایندی برای فرد و دیگران داشته باشد رفتارهای پر خطر گفته می شود، از جمله رفتارهای پرخطر روابط جنسی ناایمن است (دستجردی، ابراهیمی، دهشیری، خلاصه زاده و احسانی،1390). با توجه به مشکلاتی از قبیل ابتلا به رفتارهای پرخطر ایجاد شود و لزوم پیشگیری از آنها  و این نکته که رفتارهای پرخطر به استثنای خودکشی در پسران بیشتر از دختران است. نظر گرفتن تعداد زیاد معتادان در جهان و کشور ما و نیز با در نظرگرفتن اینکه ارتباط جنسی نامشروع، در میان حدود نیمی از معتادان گزارش شده است(سلیمان نیا، 1386). این پژوهش در صدد است تا با استفاده  از آموزش روش ماتریکس  و تأثیر ممکنه آن در تسلط بر احساسات و رفتارها و نیز نقش این روش در تصمیم گیری مناسب تر، مداخله ای را در جهت کاهش رفتارهای پرخطرجنسی درمعتادان انجام دهد.

مطلب مشابه :  عوامل زمینه ساز و مرتبط به فرسودگی شغلی

علت روی آوردن برخی نوجوانان به رفتارهای پر خطر، بی دانشی یا نداشتن نگرش یا ارزشهای صحیح نیست بلکه اغلب آنها دانش کاملی از آنچه که درست یا نادرست است دارند اما توانایی عمل طبق نگرشها و ارزشهای صحیح خود را ندارند. برخی نوجوانان مغلوب فشار همسالان خود می شوند و برخی درگیر روابط ناسالم با افرادی می شوند که آنها را از تصمیم گیری صحیح و عملکرد مناسب منحرف می سازد(کترلینوس[3]، 1994 ). مطالعات نشان داده اند که اغلب رفتارهای پر خطر از جمله مصرف سیگار، الکل، مواد و رفتارهای جنسی ناایمن در سنین قبل از 18 سالگی آغاز می شوند(برگمن و اسکات[4]، 2001). شیوع رفتارهای پرخطرجنسی دربین جوانان درسال های اخیر در ایران به یک مسئله اجتماعی تبدیل شده است و نگرانی های عمیقی را درسطوح مختلف مدیریتی، دانشگاهی  و عمومی جامعه به وجودآورده است. میانگین سن شروع سیگار در ایران در بین افرادسیگاری16 سالگی بوده و بالاترین نرخ معتادان کشور 45% درفاصله 17 تا22 سال مصرف مواد را درآغازکرده اند(زاده محمدی و احمدآبادی، 1387).

محمدی(1390) در میان 1385 پسر 15 تا 18 ساله در تهران، پرسشنامه ای را در مورد عقاید و آگاهی های مربوط به بهداشت باروری و نیز رفتارهای جنسی اجرا نمود، نتایج این تحقیق نشان دادکه 28% از نمونه تحقیق درگیر رفتارهای جنسی شده اند. نسبت کمی از پاسخگویان  ازکاندوم  و بهداشت باروری آگاهی داشتند و نگرش مثبت به رابطه جنسی قبل از ازدواج، در میان افراد مسن تر،آسان گیرتر، دور از مدرسه دارای تجربه کاری، در معرض ماهواره جدا از والدین و مصرف کننده الکل و مواد مخدر بیشتر بود. بر اساس آخرین آمار وزارت بهداشت درکشور، تعداد افرادی که تا اول مهرماه 1385 در کشور  به ایدز مبتلا شده اند 13 هزار نفر و 702 نفر است. البته هم چنان تخمین زده می شودکه هم اکنون حدود 70 هزار نفر در ایران ناقل این بیماری باشند(دبیرخانه کارگروهی کشوری پیشگیری ازعفونت اچ.آی.وی وایدزوکنترل آن، 1386).

مطلب مشابه :  روانشناسی جامعه جرم خیز به روش روانشناختی

 

 

 

 نقش شخصیت دررفتارجنسی پرخطر

آن زمانی که بیماری ایدز به عنوان یک تهدید پزشکی همگانی عمده ای، برعرصه اجتماع انسان ها نفوذکردن، شیوع تدریجی و هرمی داشته است. عدم آگاهی مردم از این مطلب که هرگونه رفتار پرخطرجنسی تاچه حد  می تواندآنها را در معرض ابتلای به عفونتHIV و ایدز قرارمی دهد. سبب می شود، هیچ احتیاطی در پیش نگرفته و طبیعی است که زمینه برای گسترش عفونت فراهم می شود(داویسون [5]و نرتل[6]،2000).

در این میان انتقال ازراه جنسی اصلی ترین راه انتقال ایدز بین دو فردی است که یکی از آنها ناقل ویروسی است. از این رو روانشناسی نقش مهمی در پیش بینی افراد و گروهای در معرض خطر، تبیین رفتارهای پرخطرجنسی و تنظیم مداخلات در این حوزه دارد، این در حالی است که متخصصان عفونی در راه  مبارزه با آن هیچ توفیق درمانی نداشته و تنها توانسته اند و واکسن پیگیری و تغییررفتار را بشناساند(سازمان بهداشت جهانی، 2004 ).

رفتارهای پرخطرجنسی به صورت تعدد شرکای جنسی پرخطر محافظت نشده تعریف می شدند. خطرجدی دیگری که  افراد دارای رفتارهای پرخطرجنسی متعدد را تهدید می کند عفونت ناشی ازویروسHIV و انتقال بیماری مقاربتی و بارداری ناخواسته می باشد. این مساله همچنین پیامد های جسمی، عاطفی و اقتصادی زیادی دارد(جاشوا[7]، میلر[8] و دونالد[9] ،2004).

مطالعات نشان می دهدبرخی  از صفات شخصیتی می توانند سهم بسزایی در الگوی رفتارهای پرخطرجنسی داشته باشد(جاشوا، میلر و دونالد،2004). رفتارجنسی پرخطرکه یکی  از راهای انتقال ویروسHIV می باشد با سطوح بالای هیجان خواهی و برونگرایی مرتبط است. افراد برونگرا رفتار پرخطرجنسی را به  منظور روشی برای بالابردن تجربه عاطفه مثبت به کارمی گیرند(یولت و لیونس[10]، 2005). محققان در پژوهشی به این نتیجه رسیدندکه سطوح پایین پذیرا بودن  و مسولیت پذیری با رفتارهای پرخطرجنسی ارتباط دارد. افرادی که از مسؤلیت پذیری و هوش و خلاقیت بالایی برخورد دارند،کارکردخوبی در اجتماع دارند وکمتر به رفتارهای پرخطرروی می آورند(داویسون[11] و نرتل،2000).

 

1 _  Dryfoos

2 _  Jrlayz

1 _  ketterlinus

2 _   Bergman & scott

1 _  Davison

2 _  Nertle

3 _  Goshua

4 _  Miller

5 _  Donald

6 _  Ullete & Lyons

7 _  Davison